W ZHR w latach 2003-2018, przeszedł ścieżkę od młodzika do harcmistrza. Drużynowy 16 WDH "Grunwald" (2009-2012) i patrolu wędrowników "Włóczykije" (2012-2017), robił też parę mniej istotnych rzeczy. Historyk z zamiłowania, adwokat z przypadku, żonę poznał na mazowieckiej "Agricoli". Stara się przysłużyć harcerstwu spoza organizacji, na tyle, na ile może.
Jestem fanatykiem militariów i ich historii. Pół mieszkania rodzinnego zawalone było magazynami i książkami w tym temacie. Raz na parę miesięcy trzeba było odgruzowywać stoliki nocne z Nowej Techniki Wojskowej,… Czytaj dalejHarcerze do cienia!
„Czasem wystarczy, że drużynowy jest i nie popełnia karygodnych błędów” – mówi nam w rozmowie harcmistrz Wiktor Maracewicz, współautor książki „Wielka Gra Wodzów”. Czy jest jeden sprawdzony patent na prowadzenie… Czytaj dalejhm. Wiktor Maracewicz: ma być proste
W toku wspominkowych rozmów o błędach młodości i wyrastaniu z nich przyjaciel zwrócił mi uwagę na bardzo dobry tekst, jaki ukazał się niedawno na łamach „W drodze” oraz „Christianitas” (dla… Czytaj dalejCo jest gwarancją sukcesu w wychowaniu? – felieton
Pierwotnie chciałem dołożyć “Na królewskim szlaku” do swoich książkowych polecanek na Azymucie (tu znajdziecie ich pierwszą i drugą część). Uznałem jednak, że pozycja ta zasługuje na własny artykuł! Pisarz i… Czytaj dalejNa królewskim szlaku
Pandemia trwa, wszyscyśmy w odosobnieniu, a publicyści prześcigają się w błyskotliwych tytułach artykułów nawiązujących do “Miłości w czasach zarazy” Marqueza i zachęcają do czytania “Dżumy” Alberta Camus. By jednak nie… Czytaj dalejKilka (nie)harcerskich książek dla instruktora (2)
Zaduszki za nami i choć były nieco inne niż zwykle, cmentarze i tak rozbłysły setkami światełek (ja sam odwiedziłem ostatnie rodzinne groby 11 listopada). Tacy już jesteśmy, czy to Powązki,… Czytaj dalejZapal świeczkę
Lato dobiegło końca, wrześniowe noce potrafią skutecznie ochłodzić harcerski zapał. Mamy jeszcze jednak spore szanse na trochę słońca i odrobinę polskiej, złotej jesieni. Drużyny zwykle wypełniają ten czas naborami, tworzeniem… Czytaj dalejJesienna wycieczka
Gry integracyjne często pojawiają się w planach pracy zgrupowań. Choć sam jestem zdecydowanym przeciwnikiem obozów większych niż dwie drużyny, a ponadto zdecydowanym zwolennikiem obozów samodzielnych, zdarzyło mi się przeprowadzać różnego… Czytaj dalejGra integracyjna dla zastępów
Warszawa latem 1943 roku przeżywała czwarty rok ciężkiej okupacji. Widziała płonące getto, którego pożar wydawał się nikły na tle zmagań wielkich pancernych zagonów pod Kurskiem, lądowania aliantów na Sycylii czy… Czytaj dalejObóz inny niż wszystkie
Rzadko się zdarza, by środowisko harcerskie mogło naprawdę dobrze funkcjonować bez przyjaznego otoczenia, złożonego z rodziców i byłych harcerzy. W statucie ZHRu znaleźć możemy oczywiście regulacje dotyczące Kół Przyjaciół Harcerstwa,… Czytaj dalejNie wyrzucaj, recykluj! – czyli rzecz o byłych harcerzach
Temat niewątpliwie na czasie, bo przyznano całkiem niedawno szwedzką nagrodę i wszyscy o książkach mówią. Pierwotnie chciałem się zamknąć w wyborze dziesięciu pozycji, ale życie zweryfikowało plany, jak zawsze zresztą,… Czytaj dalejKilka (nie)harcerskich książek dla instruktora
Niegdyś, podczas zajęć na mojej alma mater, usłyszałem pewną opinię o polskich konserwatystach, wyrażoną zresztą przez człowieka konserwatyzmowi bliskiego. Określił ich zainteresowanie historią jako płytkie intelektualnie, skupione na takich symbolach… Czytaj dalejSzabeleczki, proporczyki…
Chciałem Wam dziś przedstawić kilku moich ulubionych drużynowych. Być może któregoś z nich rozpoznacie, bo krążą po całej Polsce od drużyny do drużyny! Drużynowy – coach Albo trener, bo choć… Czytaj dalejKilku drużynowych
Żywiołem wędrownika jest wędrówka. Od tego mógłbym zacząć jednozdaniowy podręcznik dla drużynowych wędrowników. Ponieważ jednak wiemy w redakcji doskonale, że czytelnicy Azymutu i instruktorzy ZHR zawsze dążą do mistrzostwa, spróbujemy… Czytaj dalejRóżne smaki wędrownictwa: o tym, co warto zjeść, gdy ma się iść
Jakub Kuciak napisał jakiś czas temu kilka mądrych słów o służbie. Zdecydowałem się je uzupełnić o własne doświadczenia dotyczące służby indywidualnej, a wynika z nich, że największym problemem przy włączeniu… Czytaj dalejSłużba, ale gdzie…?
Prawdopodobnie każdy chłopiec zastanawiał się kiedyś nad wymarzoną super-mocą. Jestem pewien, że wśród nich znalazła się również moc władania czasem. Władca czasu może bez przeszkód realizować swój nikczemny plan przejęcie… Czytaj dalejOboźny
Artykuł Konusa sprowokował mnie do zmącenia wody w kwestii nie tyle składek, co cnoty oszczędności. Zapraszam Was do dalszych rozważań o wartościach duchowych i materialnych. Targowisko próżności? Ten cały prymat… Czytaj dalejHarcerz jest oszczędny
Wracamy do tematu spływów kajakowych, o których pisałem w poprzedniej części (zachęcam, by do niej zajrzeć). Ekwipunek (z wyłączeniem kajaków). Starzy ćwicy doskonale wiedzą, co trzeba zabrać na harcerski biwak.… Czytaj dalejI płynie się dalej! – słów parę o spływach cz. II
Spływ kajakowy jest jedną z najciekawszych form wędrówki – a dzięki swojej elastyczności, będzie równie ciekawy jako kilkudniowy wypad ZZ-tu, jako jednodniowa atrakcja dla harcerzy i zuchów, czy też jako… Czytaj dalejI płynie się dalej! – słów parę o spływach cz. I
Poniższy tekst powstał w marcu br. – ze względu na różne dyskusje dotyczące podziemia niepodległościowego po 1945 roku i związanej z jego upamiętnianiem działalności harcerzy. Publikujemy go dziś, gdy emocje (mam nadzieję) nieco opadły.
Czytaj dalejWyklęci, Niezłomni
W ZHR w latach 2003-2018, przeszedł ścieżkę od młodzika do harcmistrza. Drużynowy 16 WDH „Grunwald” (2009-2012) i patrolu wędrowników „Włóczykije” (2012-2017), robił też parę mniej istotnych rzeczy. Historyk z zamiłowania, adwokat z przypadku, żonę poznał na mazowieckiej „Agricoli”. Stara się przysłużyć harcerstwu spoza organizacji, na tyle, na ile może.
Azymutowy Skrypt Gawędowy do pobrania w formacie pdf „Opowiada starodawne dzieje, bohaterski wskrzesza czas” – ten wers chyba najbardziej znanej harcerskiej pieśni zawsze bardzo mocno przemawiał do mojej wyobraźni. Gawęda… Czytaj dalejO harcerskiej gawędzie słów parę
Chłopiec lubi być traktowany poważnie. W końcu nie jest chłopcem, tylko mężczyzną! Zamienia więc zabawę na grę (a grę na wyczyn), a my zamieniamy zuchy na harcerstwo (a potem na… Czytaj dalejBo wiara to poważna sprawa!
Przekazanie drużyny następcy to niełatwy moment. Zawsze pojawiają się jakieś obawy. Drużynowy może czuć się świetnie i opóźniać przekazanie, rozleniwiając swoich następców. Może też być wypalony i chcieć się pozbyć… Czytaj dalejKiedy zacząć przekazanie?
SŁOWEM WSTĘPU Jakiś czas temu na „Azymucie” pojawił się arcyciekawy wywiad przeprowadzony przez Michała Homendę z Pawłem Rojkiem – możecie przeczytać go tutaj. Nie wiem, czy mogę sobie tak pochlebiać,… Czytaj dalejO zwodniczości mesjanizmu
Upragniony czas wypoczynku, słuchania śpiewu ptaków i szumu sosnowego boru miast gwizdka oboźnego, wygrzewanie się na słońcu i sporo opóźniona pobudka – chatki były jednym z obozowych marzeń zastępów naszej drużyny (a prawdopodobnie i drużynowego z przybocznymi, który mógł w tym czasie odespać gry nocne i swobodnie pogawędzić z harcerkami). Czytaj dalejChatki w trzech odsłonach
W ZHR w latach 2003-2018, przeszedł ścieżkę od młodzika do harcmistrza. Drużynowy 16 WDH „Grunwald” (2009-2012) i patrolu wędrowników „Włóczykije” (2012-2017), robił też parę mniej istotnych rzeczy. Historyk z zamiłowania, adwokat z przypadku, żonę poznał na mazowieckiej „Agricoli”. Stara się przysłużyć harcerstwu spoza organizacji, na tyle, na ile może.
Prowadząc drużynę wędrowników, przygotowałem obóz oparty w dużej mierze o autostopową przygodę. Gdybym miał moc cofania się w czasie, obóz ten wyglądałby zupełnie inaczej. Już po jego zakończeniu czułem pewien… Czytaj dalej(Nie)jedziemy autostopem!
Czas jakiś temu pisałem o fenomenie “Sulimczyka” i jego zbawiennym wpływie na zdolności literackie wychowanków naszej drużyny. Dziś chciałbym pośrednio nawiązać do tego aspektu pracy drużyny. Zdajemy sobie wszyscy świadomość,… Czytaj dalejO Koszałku-Opałku, czyli praca z kronikarstwem
Takie miałem szczęście w swojej instruktorskiej karierze, że prowadziłem drużynę wędrowniczą. Musiałem uczyć się metodyki wędrowniczej na własnych błędach – których popełniłem mnóstwo, działając nieco po omacku. Ktoś kiedyś opowiadał… Czytaj dalejSyndrom Kilimandżaro
Kontynuując temat patronów, chciałbym przypomnieć zdanie, jakim skończyłem pierwszą część artykułu: “w powszechnym mniemaniu drużyna służy utrzymaniu pamięci o patronie, podobnie jak pomnik, tablica czy nazwa okrętu. Ludzie nie wiedzą,… Czytaj dalejHistoria Was osądzi, czyli o pracy z patronem – część druga
Praca z wędrownikami ma to do siebie, że nie jest łatwa. I bardzo dobrze zresztą, nie chcemy żeby była łatwa! Dla instruktora oznacza to jednak konieczność częstego mierzenia się z… Czytaj dalejHistoria Was osądzi, czyli o pracy z patronem – część pierwsza
Z zaciekawieniem przeczytałem wywiad z hm. Przemkiem Zyrą z Północno-Wschodniej Chorągwi Harcerzy. I pewnie na tym zaciekawieniu by się skończyło, jednak wybór dokonany przez drugą część szacownej Redakcji Azymutu, by… Czytaj dalejCzy instruktor powinien być wzorem?
Ulubione tematy dyskusji instruktorów harcerskich (choć najgorętsza dyskusja na Azymucie dotyczyła sznurków do wyplatania pryczy i półek, taka redakcyjna anegdotka) można by zamknąć w następujących pytaniach: Jaką mamy misję? Jakie… Czytaj dalejO Dziele naszym
Nieco prowokacyjny tytuł, przyznaję. Na wstępie, by rozwiać wątpliwości, chciałbym coś zaznaczyć – nie twierdzę (i nigdy nie twierdziłem), że praca instruktora harcerskiego powinna być odpłatna. Nie twierdzę też, że… Czytaj dalejIle warta jest praca instruktora?
Słowo “biwak” znacznie bardziej kojarzy się z harcerzami, niż z wędrownikami. Nie oznacza to jednak, że nie ma czegoś takiego, jak biwak wędrowniczy. Dziś chcę się przyjrzeć propozycji biwaku wędrowniczego,… Czytaj dalejNoc Styczniowa, czyli o biwaku wędrowników
Wartowanie to przykry najczęściej obowiązek. A szkoda! Trochę już pisałem o tym, jak podchodzenie służy drużynowemu w budowaniu poczucia odpowiedzialności w chłopcach, które następnie skutkuje większym zaangażowaniem w pełnienie służby… Czytaj dalejAlarm!!! – czyli obrona obozu
Instruktorom harcerskim często zdarza się tracić z pola widzenia sens i cel tego, co robią od lat. Stąd częsty brak zrozumienia dla różnorakich “tradycji”, które miały głębokie uzasadnienie w chwili… Czytaj dalejO strażnikach ognia, czyli przerost formy nad treścią
Dużo pisaliśmy ostatnio o zastępowych (odsyłam do monumentalnej, jak na harcerskie warunki, analizy pióra Jana Pastwy – część 1, część 2, część 3). Chciałem więc poruszyć temat rady drużyny –… Czytaj dalejRada drużyny
Co jest pierwszą rzeczą, o której myśli przeciętny drużynowy, szykując obóz? Przypuszczam, że nie jest to miejsce obozowe (a szkoda), za to mógłbym zaryzykować stwierdzenie, że jest to tzw. “obrzędowość”.… Czytaj dalejObrzędowość czy fabuła? Meandry definicji
W mojej drużynie bieg na wywiadowcę cieszy się wielką estymą, niemal równie wielką jak bieg na ćwika. O ile bieg na ćwika jest przygodą, o tyle bieg “na wywka” to… Czytaj dalejIle razy drużynowy nie zdał na wywiadowcę?
Nie, nie zamierzam się przechwalać! Choć jak pisał nasz przedwojenny kronikarz, Roman Różycki: “Zawsze z pokolenia w pokolenie uważaliśmy się za harcerzy „odlanych ze szlachetniejszego kruszcu”, a ponieważ bez wad… Czytaj dalejSulimczyk, czyli dlaczego Ci z Szesnastki tyle piszą?
