63 w 2025 (599)
Tabelki w służbie harcerstwu: Gra On/Offline
Data publikacji: 06.10.2025 / Autor: Jury Panasevich
Jeżeli tego jeszcze nie zrobiłeś, przeczytaj najpierw Wstęp do tego cyklu
Twoja karta wylądowała w ognisku?!
Jednym z cięższych momentów w każdej grze harcerskiej jest podliczenie punktów. Żaden tradycyjny system nie jest idealny. Mogą to być karty patrolowe “narażone” na harcerzy i powodujące przez to emocje przybocznego: “Dwa zastępy gdzieś swoje zgubiły, a jeden nie wiedział o kartach i spisywał swoje punkty na tyle pogniecionej mapy”. Alternatywą jest zapisywanie wyników przez punktowych. Tutaj karty patrolowe są zazwyczaj w lepszym stanie, natomiast mogą być równie niewyraźnie spisane i zdarza się, że z któregoś punktu nie dostaniesz na czas wyników. Dodatkowo kładzie to mniejszą odpowiedzialność na uczestnikach gry.
Matrix po naszej stronie
Istnieje pewna alternatywa, która zakłada użycie narzędzi które i tak znajdują się w kieszeni każdego harcerza (oraz internetu). Daje to możliwość automatyzacji na wielu poziomach. Może to ułatwić i zautomatyzować wiele elementów gry, które normalnie wymagają dużo pracy – punktowych, zgłoszenia, podliczanie punktacji czy nawet całą grę! Należy jednak pamiętać, że polska młodzież jest raczej przeboćcowana i ma problem z rozsądnym korzystaniem telefonów. W związku z tym tradycyjne gry, które nie zachęcają do korzystania z telefonów też mają niezaprzeczalne zalety.

Może frytki do tego?
Frytek nie mamy, ale sprawny obserwator mógł zauważyć, że chcemy tu również dostarczyć inny dodatek – gotowe pliki. Byście mogli, drogi czytelniku / droga czytelniczko, od razu skorzystać z proponowanej alternatywy.

Przedstawiamy grę hybrydową (stąd jej nazwa – “On/Offline”), która pokazuje pewne narzędzia, które można wpleść w zwyczajną grę. W podstawowej wersji nie wymaga ona wielu umiejętności informatycznych, a raczej dokładnego skorzystania z instrukcji (która jest zawarta w dostarczonych plikach!). Jednak także ci, których nie zadowalają gotowe rozwiązania, znajdą dla siebie szkielet, który można rozwijać. Gra korzysta z połączenia Google Drive, Arkuszy, Formularzy, oraz potencjalnie kodów Quick Replay (częściej znanych ze skrótu “QR”).

Dostarczona tu jest gra terenowa ma wpleciony cel zdobycia jak największej ilości obrzędowych punktów, wykonując zadania w na wyznaczonym terenie. Wymaga od biorących udział odnajdywania punktów, wysyłania kodów, rywalizacji punktowej oraz organizacji czasu.
Dość standardowy i znany schemat dla harcerzy i jedynie obrzędowe punkty, nadają tu jakiś temat. Jest to zabieg celowy – tak byś mógł/mogła łatwo, dodać własną tematykę modyfikując spisane zasady. Tworząc zadania natomiast kreuje się treść samej gry.
Gra On/Offline oferuje:
- Brak wymaganych punktowych
- Treści zadań znane graczom od początku
- Istnieje jednej instrukcji, co zmniejsza podatność na różne interpretację przez graczy i punktowych
- Możliwość przeprowadzenia jej w pojedynkę*
- Automatycznie gotową punktację na koniec gry, a nawet zautomatyzowaną aktualizację jej na bieżąco
* Choć wymaga natomiast Mistrza Gry, który będzie kontrolował czy formuły działają prawidłowo i harcerze rzeczywiście mogą brać w grze udział.
Czuwaj Drużyno! Następna zbiórka odbędzie się…
Konfiguracja arkuszy oraz formularza do gry jest dokładnie opisana w pliku Dla Organizatora w zakładce “Instrukcja obsługi”. Jest podzielona na fazy: kopiowania plików, przygotowania, samą grę i jej zakończenie… Ale może nie będziemy się tu nad tym rozpisywać – można to zobaczyć w załączonych pod koniec tego artykułu folderze. Możemy tylko dodać, że każda następna gra będzie prostsza.
Folder z składa się z trzech plików:
- Dla Organizatora – jest to plik w którym oprócz instrukcji jak zrobić własną grę znajdziesz miejsce na wypisanie punktów na grze oraz wszystkie formuły i zakładki liczące punkty
- Dla Uczestników – są tam zasady dla uczestników, widok jawnych zadań oraz link do ankiety, gdzie wypełnia się zdobyte punkty. Można też podejrzeć wyniki punktacji.
- Zajmowanie punktu – ankieta (a dokładnie formularz googla), gdzie zastępy wybierają swoją nazwę i wpisują kod punktu, na podstawie którego są im przyznawane punkty. Ten plik kopiuje się automatycznie.
Poza samym kopiowaniem plików na barkach organizatora spoczywa dostosowanie instrukcji do własnych okoliczności, wymyślenie zadań oraz organizacyjne zbieranie i zarządzanie ludźmi. Wymaga to trochę przygotowań przed grą – co jednak należy zrobić niezależnie czy obrano tę właśnie formę gry. Wykorzystanie tego pomysłu za to automatyzuje sporą ilość pracy w trakcie gry i pod jej koniec, pozostawiając jedynie wspieranie uczestników i odczytanie przeliczonego wyniku.


To tylko zaczyn
Gra ta zawiera tylko pewną bazę, którą możesz potraktować jako sernik do którego możesz dodać skórkę cytrynową, położyć spód z herbatników albo nawet wrzucić rodzynki. Harcerzom oczywiście trzeba podać gotowy produkt – tutaj jest miejsce na twoją kreatywność.
Link do folderu z arkuszami
Jeżeli masz jakiś własny przydatny arkusz, to pamiętaj, że zawsze możesz dołożyć swoją cegiełkę to tego cyklu. Wystarczy zrobić instrukcję i krótki wstęp oraz wysłać to redakcji.
P.S. Pliki można otworzyć jedynie z konta w domenie ZHR.
Tekst autorstwa Jurego Panasevicha oraz Macieja Ołdakowskiego.

Tworzyłem zabawy dla własnych grup rówieśniczych jeszcze przed przyjazdem do Polski, a więc i wstąpieniem do harcerstwa. W nim już, zapał do gier pomagał mi zaczynając od tworzenia zbiórek zastępu aż do zgrabnego przekazywania wiedzy oraz umiejętności w drużynie i poza nią. Również jako gracz (może nawet zwłaszcza :p) – przepadam za grami cyfrowymi, planszówkami i RPGami. Spędziłem w nich mnóstwo wspaniałego i wartościowego czasu.
Pewną część przyszłości wiążę również z Game Devem. Z charakteru jestem dość spokojny. Rywalizują we mnie lenistwo i dążenie do polepszenia życia. Lubię głębokie rozważania i mam tendencje do systematyzowania wszystkiego – gier, trybu dnia, dokumentacji projektowej, itd… Funkcyjnie:
- Byłem drużynowym 44 WDHy „KEDYW” im. gen. Augusta Emila Fieldorfa ps. Nil – 4 lata w dwóch kadencjach
- Prowadziłem Szczep 44 MDHiZ „Zielony Płomień” – 2 lata
- Aktualnie jestem w rezerwie instruktorskiej, choć okazyjnie dalej wspieram naszą organizację.